برساند . اين كار از عادىترين مردم نيز بعيد است ، چه برسد به خداوند عدالت‌گر و الا مرتبهء ستوده از هر نقص ؛ كه از گفتار مشركان و ستم‌كاران و الا و برتر است . شاه فرياد زد : نه ! نه ! امكان ندارد كه خداوند انسان را مجبور به گناه كند و سپس او را به خاطر انجام آن گناه كيفر برساند ؛ اين ستمى آشكار است و خداوند از ستم و تباهى پاك و ستوده است : « وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبيدِ » « 1 » . خداوند نسبت به بندگان ، ستم‌كار نيست . البتّه من گمان نمىكنم اهل سنّت نيز نظر عبّاسى را داشته باشند . آن‌گاه شاه به وزير رو كرد و گفت : آيا اهل سنّت چنين اعتقادى دارند ؟ ! وزير گفت : آرى ! اين بين سنّيان مشهور است ! شاه گفت : چگونه چيزى مىگويند كه عقل نمىپذيرد ؟ وزير پاسخ داد : تأويلات و دليل‌هايى بر اعتقادشان دارند . شاه اظهار داشت : هر چه دليل و تأويل بياورند ، باز هم عقل آن‌ها را نمىپذيرد و به نظر من تنها همان نظريّهء سيّد علوى درست است كه خداوند كسى را مجبور به كفر و گناه

--> ( 1 ) . سورهء حجّ ، آيهء 10 .